SPORTMEDISCH CENTRUM KNVB

Bij een verzwikking (verstuiking of verdraaiing) van de enkel kan enkelbandletsel optreden. In het geval van een inversietrauma, waarbij de enkel naar buiten zwikt en de voet naar binnen, kunnen de buitenste enkelbanden beschadigd raken. Bij een eversietrauma zwikt de enkel juist naar binnen en de voet naar buiten. De binnenste enkelbanden kunnen dan beschadigd raken.

Meestal zwikt een sporter met de enkel naar buiten. De banden kunnen uitgerekt of (gedeeltelijk) gescheurd zijn, waardoor de enkel instabiel wordt. Bij het oplopen van een enkelbandblessure ontstaat er pijn en een zwelling rondom de enkel. Later word een blauwe verkleuring zichtbaar. Bij een enkelverzwikking kan door rek en compressie ook overig letsel ontstaan, zoals avulsiefracturen, botkneuzingen of kraakbeenschade.

Hoe ontstaat enkelbandletsel?

Enkelbandletsel kan optreden tijdens sportactiviteiten op een oneffen ondergrond, bij een verkeerde afzet of landing, of als een sporter per ongeluk op een bal of de voet van een andere sporter belandt. Je kunt dit soort letsels ook oplopen met contactsporten, wanneer een tegenstander de binnenkant van je onderbeen raakt. In een dergelijk geval kan je uit balans raken en je voet verzwikken. Risicofactoren voor een enkelbandblessure zijn onder meer: eerder opgelopen enkelbandletsel, zwakke banden (passieve stabiliteit), zwakke spieren rondom de enkel (actieve stabiliteit), en onvoldoende beweeglijkheid van de enkel.

Wat kan de sporter doen bij deze blessure?

Aangezien er bij (recidiverend) enkelbandletsel geregeld bijkomende klachten en blijvende schade ontstaan, is het voorkomen van enkelbandblessures belangrijk.  Als een sporter enkelbandletsel oploopt moet (in de eerste drie tot vier dagen) direct de "RICE-regel" worden toegepast. Rust: de eerste dagen de enkel (binnen de pijngrens) gecontroleerd actief bewegen en belasten. IJs: de eerste dagen de enkel vier tot zes keer per dag 15 minuten koelen met ijspakking. Compressie: de eerste dag compressie van de enkel met een elastische zwachtel, daarna met een enkelbrace. Elevatie: het geblesseerde been eventueel regelmatig hoog leggen.

Welke behandelmethode volgt het SMC KNVB bij een enkelbandblessure?

Het Sportmedisch Centrum (SMC) van de KNVB adviseert (sport-)fysiotherapie. Een goed en volledig herstel is de beste methode om herhaling van een enkelbandblessure (en bijkomende klachten) te voorkomen. De fysiotherapie richt zich op het verbeteren van de beweeglijkheid van de enkel en propriocepsis-training. Ook wordt aandacht geschonken aan het verbeteren van de coördinatie en de kracht van de spieren rond de enkel, en de sportspecifieke belastbaarheid. Het SMC adviseert verder om voor en tijdens het sporten een enkelbrace of enkeltape te dragen. De duur hiervan verschilt per persoon en is onder meer afhankelijk van de mate van enkelinstabiliteit. In het SMC kunt u ook sport-fysiotherapie en manuele therapie volgen, voor verdere (sportspecifieke) begeleiding van de enkelbandblessure. In het geval van blijvende klachten kunt u voor onderzoek en verder advies terecht bij de afdeling sportgeneeskunde.