Knie (patellofemoraal)
Kniepijn achter en rondom de knieschijf, ook wel patellofemorale kniepijn genoemd, ontstaat meestal door irritatie van het gewrichtskraakbeen van de knieschijf. Slechts in een beperkt aantal gevallen is er sprake van echte kraakbeenschade (chondropathie, chondromalacie of patellofemorale artrose). De knie voelt dan branderig of stijf aan. Dit ontstaat tijdens en/of na het sporten dan wel na lang stil zitten ("theaterknieёn"). Tijdens het overeind komen uit een stoel kan een stekende pijn en stijfheid worden ervaren. Traplopen (vooral bij het naar beneden gaan) en op de knieën zitten geeft verergering van de klachten. Soms is de knie iets verdikt of is er sprake van knoepende dan wel krakende geluiden. Door de pijnklachten kan er onzekerheid ontstaan bij staan of lopen op een oneffen ondergrond.
Hoe ontstaat deze knieblessure (patellofemoraal)?
Als de knieschijf (patella) niet goed "in het gootje" van de onderzijde van het bovenbeen (femur) spoort kan irritatie van dit patellofemorale gewricht ontstaan. Een niet-optimale sporing van de knieschijf kan worden veroorzaakt door onvoldoende ontwikkelde bovenbeenspieren, standsafwijkingen (van bekken, knieschijf, knieën en voeten), overpronatie, verkorte beenspieren of bovenbeenspieren met een verhoogde spanning. Na een periode van rust of immobilisatie, door bijvoorbeeld ziekte, een breuk of andere blessures, wordt kniepijn geregeld waargenomen. Dat wordt dan veroorzaakt door een afname van de kracht van de bovenbeenspieren. Veel en intensief trainen, explosieve contracties van de bovenbeenspieren of een tik of kneuzing ter plaatse van de knieschijf kunnen de klachten ook uitlokken.
Wat kan de sporter doen bij kniepijn?
Het is belangrijk dat de belasting wordt verminderd. Absolute rust werkt in het geval van patellofemorale kniepijn averechts, aangezien de bovenbeenspieren daardoor verder verzwakken en de klachten juist verder kunnen toenemen. De bovenbenen moeten namelijk sterker worden. Fietsen in de lichtste versnelling, met het zadel op de juiste hoogte, is een prima manier om in conditie te blijven. Rekoefeningen van het bovenbeen en koeling met ijs of een cold-pack kan de pijn (na een training) verminderen. Te lang met gebogen of opgetrokken knieën zitten moet zo veel mogelijk worden voorkomen.
Welke behandelmethode volgt het SMC KNVB bij deze blessure?
De sportarts kan beoordelen of de kniepijn door patellofemorale kraakbeenirritatie wordt veroorzaakt, of dat er mogelijk sprake is van een andere blessure. De sportarts van het Sportmedisch Centrum (SMC) van de KNVB stelt vast wat de factoren zijn die hebben bijgedragen aan het ontstaan en in stand houden van de kniepijn. De stand van de voeten, de actieve stabiliteit en mobiliteit van de knie zullen worden beoordeeld. Dat geldt ook voor de SI-gewrichten, de lage rug, de heupen, enkels en tenen. Waar nodig zal verder aanvullend onderzoek worden verricht. Op basis van de bevindingen worden individuele adviezen gegeven. Advies over training, zooltjes, specifieke kniebrace of tape, medicatie, oefentherapie en/of manuele therapie behoort tot de mogelijkheden.
TIP
De voordelen van preventief tapen
Onderzoek toont aan dat elk jaar zo'n 11 miljoen sporters zijn die samen 3,5 miljoen sportblessures oplopen. Hiervan ontstaan er 2,7 miljoen plotseling waarbij knie- en enkelblessures het meest voorkomen.