SPORTMEDISCH CENTRUM KNVB

De voorste en achterste kruisband bevinden zich centraal in de knie. De voorste kruisband remt de naar voren gerichte beweging van het onderbeen ten opzichte van bovenbeen af. De lengte van de voorste kruisband is ongeveer 35 tot 40 mm en heeft de omvang of diameter van een pink bij vrouwen of een wijsvinger bij mannen. Als een sporter bij een explosieve draaibeweging door zijn knie gaat, en er hierbij een knappende en stekende sensatie in de knie wordt ervaren, evenals een gevoel van onmacht en instabiliteit, dan moet in de eerste plaats gedacht worden aan letsel van de voorste kruisband (naast mogelijke beschadigingen van andere delen van het kniegewricht). Beschadigingen in de knie gaan gepaard met een zwelling in het gewricht. Letsel aan de binnen- of buitenband geeft pijn aan de binnen- of buitenzijde van de knie. Bij een evident binnen of buitenbandletsel wordt aan respectievelijk de binnen of buitensijde van de knie een blauwe plek zichtbaar. Bij een zogenaamde 'unhappy triad' is niet alleen de voorste kruisband gescheurd, maar ook de binnenband en binnenste meniscus.

Hoe ontstaat letsel aan de voorste kruisband?

Bij voetbal en veel andere balsporten worden talrijke explosieve draaibewegingen, versnellingen en abrupte afrembewegingen gemaakt, in combinatie met verandering van richting. Deze bewegingspatronen (waarbij veel krachtsinzet plaatsvindt) stellen hoge eisen aan de stabiliteit van het kniegewricht. Risicofactoren zijn: onvoldoende coördinatieve beheersing van de knie, onvoldoende spierkracht en onvoldoende kniestabiliteit (van alle kniebanden samen). Ook vermoeidheid, slechte terreinomstandigheden, eerdere knieblessures, en balansverstoringen in het krachtenspel van de spieren die van invloed zijn op de knie, kunnen kruisbandletsel uitlokken. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat vrouwen ongeveer vier tot zes keer meer risico lopen op letsel aan de voorste kruisband. Hierbij lijken meer factoren een rol te spelen, die te maken hebben met onder meer anatomische, neuromusculaire en hormonale verschillen tussen mannen en vrouwen.

Welke behandelmethode volgt het SMC KNVB bij een kruisbandblessure?

Op basis van de klachtomschrijving door de sporter, lichamelijk onderzoek en eventueel aanvullend onderzoek (MRI) stelt een sportarts een diagnose. De keuze voor het behandelbeleid (operatieve of conservatieve behandeling) wordt door veel verschillende factoren bepaald, zoals of er sprake is van blijvende klachten van instabiliteit. Ook wordt er rekening gehouden met de aard en ernst van de instabiliteit, de leeftijd en ambities van de sporter en het niveau waar op wordt gesport. Als er een reconstructie van de voorste kruisband wordt geadviseerd zal de sportarts zorgen voor een doorverwijzing naar een ervaren orthopeed.

Zowel voor een conservatieve revalidatie als een pre- of postoperatieve revalidatie kunt u terecht op de afdeling fysiotherapie van het Sportmedisch Centrum (SMC) van de KNVB. Het is belangrijk om goede voorwaarden te creëren voor de operatie. Daarbij valt te denken aan het verminderen van vocht in de knie, en het verbeteren van kracht, mobiliteit en coördinatie. De revalidatie duurt zes tot negen maanden (van functioneren op normaal niveau tot weer in staat zijn om te sporten). De revalidatie bestaat uit fysiotherapie-behandelingen, een uitgebreid oefenprogramma en huiswerkoefeningen. De revalidatie bestaat uit zes fasen, afgestemd op de toenemende belastbaarheid van de knie.